Namaz vakitleri hakkında Hesaplama yöntemleri
Beş vakit namaz güneşe göre belirlenir. Güneşin doğuşu, tepe noktası ve batışı herkes için aynıdır; ancak şafak (sabah) ve gecenin başlangıcı (yatsı), güneşin ufkun ne kadar altında olması gerektiğine bağlıdır. Dinî kurumlar birbirinden biraz farklı açılar benimsemiştir; bu yüzden iki uygulama sabah vaktini birkaç dakika farkla gösterebilir. Aşağıda her yöntemin ne anlama geldiğini ve nerede kullanıldığını bulabilirsiniz.
Bir bakışta yöntemler
| Yöntem | Sabah | Yatsı | Kullanıldığı yerler |
|---|---|---|---|
| Bosna-Hersek İslam Birliği | vakit cetveli (vaktija) | vakit cetveli (vaktija) | Bosna-Hersek, Sancak, Karadağ'ın kuzeyi |
| Müslüman Dünya Birliği (MWL) | 18° | 17° | Avrupa'nın çoğu, Uzak Doğu ve Afrika'nın büyük bölümü |
| Kemenag (Din İşleri Bakanlığı, Endonezya) | 20° | 18° | Endonezya |
| JAKIM (Malezya İslami Kalkınma Dairesi) | 20° | 18° | Malezya ve Brunei |
| Majlis Ugama Islam Singapura (MUIS) | 20° | 18° | Singapur |
| Diyanet İşleri Başkanlığı | 18° | 17° | Türkiye ve yurt dışındaki birçok Türk topluluğu |
| Ümmü'l-Kurâ Üniversitesi, Mekke | 18,5° | Akşamdan 90 dk sonra (Ramazan'da 120 dk) | Suudi Arabistan |
| Körfez Bölgesi | 19,5° | Akşamdan 90 dk sonra | BAE, Katar, Kuveyt, Bahreyn, Umman |
| Mısır Genel Harita Kurumu | 19,5° | 17,5° | Mısır, Suriye, Lübnan, Irak ve Afrika'nın bazı bölgeleri |
| İslami İlimler Üniversitesi, Karaçi | 18° | 18° | Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Afganistan |
| Kuzey Amerika İslam Cemiyeti (ISNA) | 15° | 15° | ABD ve Kanada |
| Tahran Üniversitesi Jeofizik Enstitüsü | 17,7° | 14° | İran (Caferî mezhebi) |
Her vakit nasıl tanımlanır?
- Sabah
- İlk ışığın ufka yayıldığı gerçek şafakla (fecr-i sâdık) başlar — yönteme göre güneş ufkun 15° ile 19,5° altındadır. Güneşin doğuşuyla sona erer.
- Güneş
- Güneşin üst kenarının göründüğü andır. Bütün yöntemlerde aynıdır ve sabah vaktinin sonunu belirler.
- Öğle
- Güneş en yüksek noktasını geçtikten hemen sonra, zevalin ardından başlar.
- İkindi
- Bir cismin gölgesi, öğle gölgesine ek olarak kendi boyuna (standart) veya kendi boyunun iki katına (Hanefi) ulaştığında başlar.
- Akşam
- Güneş tamamen battığında başlar. Ramazan'da bu aynı zamanda iftar vaktidir.
- Yatsı
- Akşam alacakaranlığı kaybolduğunda başlar — belirli bir açıda (14° ile 18° arası) ya da akşamdan sabit bir süre sonra.
Yöntemlerin ayrıntıları
Bosna-Hersek İslam Birliği
Kullanıldığı yerler: Bosna-Hersek, Sancak, Karadağ'ın kuzeyi. Bosna-Hersek'teki camilerin uyduğu resmî vakit cetveli (vaktija): Saraybosna için sabit bir cetvel ve 118 yerleşim yerinin her biri için dakika cinsinden düzeltme.
Müslüman Dünya Birliği (MWL)
Sabah 18°, yatsı 17°. Kullanıldığı yerler: Avrupa'nın çoğu, Uzak Doğu ve Afrika'nın büyük bölümü. Yaygın olarak kullanılan genel bir yöntemdir; bölgesel bir yöntem bulunmadığında varsayılan olarak uygulanır.
Kemenag (Din İşleri Bakanlığı, Endonezya)
Sabah 20°, yatsı 18°. Kullanıldığı yerler: Endonezya. Endonezya'nın resmî yöntemi. Yerel takvimler genellikle yaklaşık iki dakika ihtiyat payı ekler.
JAKIM (Malezya İslami Kalkınma Dairesi)
Sabah 20°, yatsı 18°. Kullanıldığı yerler: Malezya ve Brunei. Malezya'nın resmî yöntemi. Eyalet takvimleri kısa bir ihtiyat payı ekleyebilir.
Majlis Ugama Islam Singapura (MUIS)
Sabah 20°, yatsı 18°. Kullanıldığı yerler: Singapur. Singapur'un resmî yöntemi.
Diyanet İşleri Başkanlığı
Sabah 18°, yatsı 17°. Kullanıldığı yerler: Türkiye ve yurt dışındaki birçok Türk topluluğu. Güneş, öğle, ikindi ve akşam vakitlerine Diyanet'in kendi dakika düzeltmelerini (temkin) uygular.
Ümmü'l-Kurâ Üniversitesi, Mekke
Sabah 18,5°, yatsı Akşamdan 90 dk sonra (Ramazan'da 120 dk). Kullanıldığı yerler: Suudi Arabistan. Yatsı vakti bir açıya göre değil, güneşin batışından sabit bir süre sonra belirlenir.
Körfez Bölgesi
Sabah 19,5°, yatsı Akşamdan 90 dk sonra. Kullanıldığı yerler: BAE, Katar, Kuveyt, Bahreyn, Umman. Ümmü'l-Kurâ'ya benzer, sabah vakti biraz daha erkendir.
Mısır Genel Harita Kurumu
Sabah 19,5°, yatsı 17,5°. Kullanıldığı yerler: Mısır, Suriye, Lübnan, Irak ve Afrika'nın bazı bölgeleri. Yaygın olarak kullanılan en erken sabah açılarından biridir.
İslami İlimler Üniversitesi, Karaçi
Sabah 18°, yatsı 18°. Kullanıldığı yerler: Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Afganistan. Şafak ve alacakaranlık için aynı açı kullanılır. Bu bölgede yaygın tercih Hanefi ikindi vaktidir.
Kuzey Amerika İslam Cemiyeti (ISNA)
Sabah 15°, yatsı 15°. Kullanıldığı yerler: ABD ve Kanada. Daha küçük açılar sabah vaktini daha geç, yatsı vaktini daha erken verir; bu da kuzey enlemlerinde kolaylık sağlar.
Tahran Üniversitesi Jeofizik Enstitüsü
Sabah 17,7°, yatsı 14°. Kullanıldığı yerler: İran (Caferî mezhebi). Akşam vakti, güneşin batışından birkaç dakika sonra, ufkun 4,5° altında hesaplanır.
Sıkça sorulan sorular
Hangi hesaplama yöntemini kullanmalıyım?
Bölgenizdeki caminin veya dinî kurumun uyguladığı yöntemi kullanın. Emin değilseniz « Otomatik » seçeneğini seçin; PrayerTime Live bu durumda bulunduğunuz ülkenin standart yöntemini kullanır (Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı yöntemi).
PrayerTime Live, Bosna-Hersek'te resmî vakit cetvelini (vaktija) kullanıyor mu?
Evet. Bosna-Hersek'te ve cetvelin kapsadığı Sancak ile Karadağ'ın kuzeyindeki yerleşim yerlerinde varsayılan olarak İslam Birliği'nin vakit cetveli kullanılır — caminizin kullandığı vakitlerin aynısı. Dilediğiniz zaman başka bir yöntem seçebilirsiniz.
Vakitlerim neden camimin vakit cetvelinden farklı?
Camiler farklı bir yöntem kullanabilir, vakitleri yuvarlayabilir veya sabah, akşam ya da yatsı vaktine birkaç dakikalık ihtiyat payı (temkin) ekleyebilir. 1–5 dakikalık farklar normaldir; daha büyük farklar genellikle farklı bir yöntemden veya ikindi için farklı bir mezhep görüşünden kaynaklanır.
Standart ikindi ile Hanefi ikindi arasındaki fark nedir?
Standart görüşe (Şafii, Maliki, Hanbeli) göre ikindi vakti, bir cismin gölgesi kendi boyuna ek olarak öğle vaktindeki gölge (fey-i zeval) kadar olduğunda başlar. Hanefi mezhebinde ise gölge cismin boyunun iki katına (artı öğle gölgesine) ulaştığında başlar — bu genellikle 30 ila 70 dakika daha geçtir.
Sabah vakti neden yöntemden yönteme bu kadar değişiyor?
Sabah vakti, şafak sırasında güneşin ufkun altındaki açısıyla belirlenir. Güneşin 15° ile 19,5° arasını geçmesi 20–40 dakika, yazın ve yüksek enlemlerde daha da uzun sürer; bu yüzden seçilen açı en çok sabah ve yatsı vakitlerini etkiler.
Kuzey ülkelerinde yazın ne olur?
Ekvatordan uzak yerlerde gökyüzü, alacakaranlık açısına ulaşılacak kadar hiç kararmayabilir. Bu durumda vakitler, geceyi bölümlere ayıran bir yüksek enlem kuralıyla tahmin edilir; böylece sabah ve yatsı vakitleri gerçekçi kalır.
Ülkelere göre namaz vakitleri · Bugün hicri tarih · Kıble pusulası