Her hicri ayın 13, 14 ve 15. günleri
Eyyâm-ı Bîz: beyaz günler
Eyyâm-ı Bîz, yani beyaz günler, her hicri ayın 13, 14 ve 15. günleridir; bu günlerin geceleri dolunayla aydınlanır. Peygamber ﷺ bu günlerde oruç tutmaya teşvik etmiştir ve pek çok Müslüman her ay bu orucu tutar.
- 13Pazartesi23 Kasım
- 14Salı24 Kasım
- 15Çarşamba25 Kasım
Önümüzdeki 12 ayın beyaz günleri
| Hicri ay | Tarihler | Haftanın günleri |
|---|---|---|
| Cemaziyelahir 144813–15 Cemaziyelahir | 23–25 Kasım 2026 | Pazartesi, Salı, Çarşamba |
| Recep 144813–15 Recep | 22–24 Aralık 2026 | Salı, Çarşamba, Perşembe |
| Şaban 144813–15 Şaban | 21–23 Ocak 2027 | Perşembe, Cuma, Cumartesi |
| Şevval 144813–15 Şevval | 21–23 Mart 2027 | Pazar, Pazartesi, Salı |
| Zilkade 144813–15 Zilkade | 20–22 Nisan 2027 | Salı, Çarşamba, Perşembe |
| Zilhicce 144814–15 Zilhicce | 20–21 Mayıs 2027 | Perşembe, Cuma |
| Muharrem 144913–15 Muharrem | 18–20 Haziran 2027 | Cuma, Cumartesi, Pazar |
| Safer 144913–15 Safer | 17–19 Temmuz 2027 | Cumartesi, Pazar, Pazartesi |
| Rebiülevvel 144913–15 Rebiülevvel | 15–17 Ağustos 2027 | Pazar, Pazartesi, Salı |
| Rebiülahir 144913–15 Rebiülahir | 14–16 Eylül 2027 | Salı, Çarşamba, Perşembe |
| Cemaziyelevvel 144913–15 Cemaziyelevvel | 13–15 Ekim 2027 | Çarşamba, Perşembe, Cuma |
| Cemaziyelahir 144913–15 Cemaziyelahir | 12–14 Kasım 2027 | Cuma, Cumartesi, Pazar |
Zilhiccenin 13’ü teşrik günlerinden biridir ve o gün oruç tutulmaz: bu ay 14 ve 15. günler tutulur (bazı âlimler 16’sını da ekler).
Ramazan tabloda yok, çünkü o ay zaten bütünüyle oruçla geçer. Tarihler hicri takvimimize (Ümmü’l-Kurâ) göredir. Cemaatiniz ayı bir gün önce veya sonra başlatıyorsa beyaz günler de bir gün kayar.
Beyaz günler nedir?
Arapçada el-eyyâmü’l-bîz, yani “beyaz günler” denir. İsim gecelerden gelir: kameri ayın 13’ünden 15’ine kadar ay dolunay ya da dolunaya yakındır ve gece akşamdan sabaha kadar aydınlık kalır.
Her ay üç gün oruç tutmak yerleşik bir nafile uygulamadır (sünnet) ve hadisler bunun için ayın ortasındaki bu üç günü gösterir. Farz değildir: tutan büyük sevap kazanır, tutmayan günah işlemiş olmaz.
Hadisler ne diyor
Ebu Zer -radıyallahu anh-'den rivayet olunan bir hadiste Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Her (hicri) ay üç gün oruç tutarsan on üç, on dört ve on beşinde tut.» Katade b. Milhan -radıyallahu anh- rivayet ediyor: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, eyyamu’l-biyd (hicri) ayın on üç, on dört ve on beşinci günlerinde oruç tutmamızı bize emrederdi. İbn Abbas -radıyallahu anh- rivayet ediyor: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ne hazarda (mukim iken), ne seferde eyyamu’l-biyd/(hicri) ayın on üç, on dört ve on beşinci günlerinde iftar ederdi. (Yani orucunu bozmaz, tutardı).
"Senin sürekli oruç tuttuğun ve geceleri ibadetle geçirdiğin bana haber verildi, doğru mu?" diye buyurdu. Ben: “Evet” dedim. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Eğer böyle yaparsan gözlerin çöker (ferini kaybeder) ve nefsin (bedenin) yorulup bitkin düşer. Sürekli oruç tutan kimse (hakiki anlamda) oruç tutmuş sayılmaz. Her aydan üç gün oruç tutmak, bütün yıl oruç tutmak gibidir. Ben: “Ben bundan daha fazlasına güç yetirebilirim.” dedim. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Öyleyse Dâvûd aleyhisselam'ın orucunu tut. O bir gün oruç tutar, bir gün tutmazdı. Ayrıca düşmanla karşılaştığında da kaçmazdı.”
Halilim (dostum) -sallallahu aleyhi ve sellem- bana şu üç şeyi; her aydan üç gün oruç tutmayı, iki rekât kuşluk (duhâ) namazı kılmayı ve uyumadan önce vitir namazını kılmayı tavsiye etti.
Hadislerin metni, derecesi ve kaynağı Tercüme Edilmiş Nebevî Hadisler Ansiklopedisi’nden (HadeethEnc.com) alınmıştır.
Âlimler ne diyor
Her ay üç gün oruç tutmak âlimlerin ittifakıyla müstehaptır; çoğunluk – Hanefîler, Şâfiîler, Hanbelîler ve Mâlikîlerin bir kısmı – bu üç günün beyaz günler olmasını daha faziletli görür.
İmam Mâlik, farz zannedilir endişesiyle orucun bilerek tam bu tarihlere bağlanmasını hoş görmemiştir; onun mezhebinde ayda üç gün oruç, tarih belirlemeden müstehaptır. Diğer âlimler ise 13, 14 ve 15. günlere dair hadisin meseleyi çözdüğü görüşündedir.
Hz. Âişe, Peygamber’in ﷺ her ay üç gün oruç tuttuğunu ve bunların ayın hangi günleri olduğuna aldırmadığını bildirmiştir (Müslim 1160). Dolayısıyla 13, 14 ve 15’te oruç tutamayan, ayın herhangi üç gününde tutabilir.
Nasıl tutulur
İmsaktan iftara
Her oruç gibi: imsak (sabah namazı vaktinin girişi) ile akşam namazı arasında yemek, içmek ve eşlerle birlikte olmaktan uzak durulur. Şehrinizin namaz vakitleri sayfası sahurun bitişini (imsak) ve iftarı (akşam) gösterir.
Niyet
Nafile oruçta âlimlerin çoğu, imsaktan beri bir şey yenip içilmemişse sabahleyin yapılan niyeti kabul eder; Mâlikîler niyetin geceden yapılmasını şart koşar. En sağlamı niyeti bir önceki gece yapmaktır.
Kaçırırsanız
Yolculuk, hastalık, âdet hâli ya da başka bir sebeple beyaz günlerde oruç tutamayan, aynı ayın başka üç gününde tutarak ayda üç gün orucu sünnetini koruyabilir.
Sahih olmayan
Beyaz günlerin her biri için binlerce yıllık oruç sevabı vaat eden bir rivayet yaygındır. Hadis âlimleri onu uydurma saymıştır (İbn Irâk, Tenzîhü’ş-şerîa); bu yüzden nakledilmemelidir. Yukarıdaki sahih hadisler yeterlidir: ayda üç gün, bütün yıl gibi sayılır.
Sıkça sorulan sorular
Bu ayın beyaz günleri ne zaman?
Sıradaki beyaz günler: 23–25 Kasım (13–15 Cemaziyelahir). Yukarıdaki tablo önümüzdeki 12 ayın tarihlerini gösterir.
Neden beyaz günler deniyor?
Geceleri yüzünden: kameri ayın 13’ünden 15’ine kadar ay dolunay ya da dolunaya yakındır ve bütün gece aydınlıktır.
Beyaz günlerde oruç farz mı?
Hayır. Müstehap bir nafile oruçtur (sünnet). Tutan sevap kazanır, tutmayan günah işlemiş olmaz.
Beyaz günlerin sadece birini veya ikisini tutabilir miyim?
Evet, her nafile oruç sevaptır. Hadiste geçen “bütün yıl” sevabı ayda üç gün içindir.
Zilhiccedeki beyaz günler ne olacak?
Zilhiccenin 13’ü teşrik günüdür ve o gün oruç tutulmaz. Bu ay 14 ve 15. günler tutulur; bazı âlimler üç günü tamamlamak için 16’sını da ekler.
Beyaz günler ülkeden ülkeye değişir mi?
Hicri aya bağlıdır. Bir cemaat ayı Ümmü’l-Kurâ takviminden bir gün önce veya sonra başlatıyorsa beyaz günleri de bir gün kayar.