Katar Devlet Camii olarak bilinen İmam Muhammed bin Abdülvehhab Camii, Doha merkezinin kuzeyindeki Cübeylat semtinde bir tepenin üzerinde yükselir. Ülkenin en büyük camisi olarak 16 Aralık 2011’de açıldı; tasarımı geleneksel Katar mimarisinden ve 1878 tarihli eski Kubeyb Camii’nden ilham alır. Kumtaşı kemerlerin üzerindeki onlarca kubbesi uzaktan görünür ve cami bugün Katar başkentinde bir ibadet ve ilim merkezidir.
Katar’ın Devlet Camii
Cami, Doha merkezinin kuzeyindeki Cübeylat semtinde bir tepenin üzerinde yükselir ve çok uzaktan görülür. Katar’ın en büyük ve en tanınmış camisidir: Önde gelen âlimler burada ders verir, cuma namazı ve ramazan teravihleri burada kılınır, geceleri ise bütün bina ışıklandırılır.
Adını, Orta Arabistan’daki Necid’den 18. yüzyıl âlimi Muhammed bin Abdülvehhab’dan alır. Rehberlerde ve gündelik dilde kısaca Devlet Camii (State Mosque) diye de anılır.
Örnek: eski Kubeyb Camii
Katar Haber Ajansı QNA’ya göre caminin tasarımı, modern Katar’ın kurucusu Şeyh Casim bin Muhammed Âl-i Sânî’nin 1878’de Doha’da yaptırdığı Kubeyb Camii’nden ilham alır. Bu eski cami taş ve alçıdan yapılmıştı; açık bir avlusu, kıbleye bakan dört revakı ve sütunlar üzerinde 44 kubbesi vardı – yeni caminin çok daha büyük ölçekte tekrarladığı geleneksel Katar planı.
Kubeyb Camii 1960’ların başında yıkılarak yerine yaklaşık yirmi yılda yıpranan beton bir yapı yapıldı. 2009’da özgün ölçülerine göre ve modern malzeme kullanılmadan yeniden inşasına karar verildi; 2012’de yeniden açıldı. Gelenek yeni caminin ayrıntılarında da görülür: Vikipedi’ye göre su tesislerinin tasarımı Katar’ın geleneksel tatlı su kaynaklarından birinden ilham almıştır.
Fotoğraf: Alex Sergeev (www.asergeev.com) · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons · Wikimedia Commons
Kubbeler, taş ve avlular
Merkezdeki harimi 28 büyük kubbe, dış avluyu ise revakları da örtüp gölgeleyen 65 küçük kubbe taçlandırır. Kaynaklar toplam sayıyı farklı verir: Visit Qatar ve Gulf Times 93, Vikipedi 96 (mihrabın üzerindeki iki küçük kubbe ve minarenin kubbesiyle), Fevzan Ödülü sayfası 99 der – Marhaba rehberi ise açıkça 99 olmadığını belirtir.
Cephe kumtaşındandır ve sıra sıra kemerlerle hareketlenir; avlular ve revaklar yazın serin kalan cilalı, toprak renkli mermerle döşelidir. Doğudan kıbleye doğru dış avlu, revaklar, iç avlu ve harim sıralanır; üç ana ve 17 yan kapıdan girilir, bina üç katlıdır ve tek minaresi vardır. 11 metre yüksekliğindeki mihrap beyaz mermerle kaplıdır, üst kısmında Allah ﷻ ismi yer alır; harimin 14 metre yukarısında 28 bakır avize asılıdır.
Abdullatif el-Fevzan Cami Mimarisi Ödülü sayfasına göre projeyi Arab Engineering Bureau hazırlamıştır; caminin sahibi Katar Evkaf ve İslami İşler Bakanlığı’dır.
İnşa ve açılış
QNA’ya göre çalışmalar 2006 sonunda başladı. Cami, 16 Aralık 2011’de dönemin emiri Şeyh Hamad bin Halife Âl-i Sânî tarafından açıldı. Külliye yaklaşık 175.000 m²’lik bir arazi üzerindedir; bunun 19.565 m²’si yapılaşmıştır (bazı kaynaklar 19.550 m² der) ve 47.362 m²’lik bir yeşil kuşakla çevrilidir.
Bu kuşakta, kendi sulama şebekesiyle beslenen ve çoğu yerli sidr ağacı olan 1.642 ağaç yetişir. Yaklaşık 3.000 araçlık otopark vardır; üç taraftaki merdiven ve rampalar, engelliler için de, dış alanı avlu seviyesine bağlar.
- 1878Şeyh Casim bin Muhammed Doha’da Kubeyb Camii’ni yaptırır
- 1960’ların başıeski Kubeyb Camii yıkılır, yerine beton bir yapı yapılır
- 2006 sonuyeni caminin inşaatı başlar
- 2009Kubeyb’in özgün ölçülerine göre yeniden yapılması kararı
- 16 Aralık 2011Emir Hamad bin Halife Âl-i Sânî camiyi açar
- 2012yeniden yapılan Kubeyb Camii açılır
Bugün cami
Kapasite kaynaklarda farklı verilir. QNA ve Vikipedi’ye göre klimalı erkekler salonu yaklaşık 11.000, kadınlar salonu yaklaşık 1.200 kişi alır; avlularla birlikte cami yaklaşık 30.000 kişiyi barındırır. Gulf News 10.000’e kadar, Fevzan Ödülü sayfası 12.390 rakamını vermiştir. Camide üç kütüphane, Kur’an hıfzı için odalar ve erkekler ile kadınlar için ayrı namaz ve abdest alanları bulunur; Marhaba’ya göre her perşembe akşam namazından sonra halka açık bir sohbet yapılır.
Günlük namazlar, cuma ve teravih bütün Doha’dan cemaati buraya toplar – cami, Peygamber’in ﷺ sözüne göre İslam’ın üzerine kurulduğu şeyi her gün yaşar:
“İslam dini beş esas üzerine bina edilmiştir: Allah'tan başka hak ilah olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın kulu ve rasûlü…”
Peygamber ﷺ ardından namazı kılmayı, zekâtı vermeyi, Beytullah’ı haccetmeyi ve ramazan orucunu sayar. Namaz vakitleri dışında cami uygun kıyafetli ziyaretçilere açıktır; Visit Qatar’a göre gerektiğinde kadınlara başörtüsü ve abaya verilir.
Prayer Time editörleri tarafından belirtilen kaynaklara dayanarak yazılmıştır.

