es-Salih Camii, Yemen’in başkenti Sana’nın güneyinde, Sebîn Meydanı’nın yanında yer alır. Kasım 2008’de açılan cami, altı minaresi ve dokuz kubbesiyle geleneksel Yemen üslubunda yapılmıştır; dönemin haberlerine göre 40.000’den fazla kişiyi alır. 2017’den beri resmî adı Halk Camii’dir (Câmiu’ş-Şa‘b).
Sana için büyük bir cami
Cami, Sana’nın güney kenarında, ülkenin en büyük tören meydanı olan Sebîn Meydanı’nın yakınındadır. Cumhurbaşkanlığı tarafından yaptırılmış ve dönemin Yemen cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih’in adı verilmiştir. Gulf News ve BBC’ye göre yaklaşık 60 milyon dolara mal olmuştur; Arapça Diwan al-Arab sitesi onu Yemen’in en büyük dinî ve eğitim yapısı olarak nitelemiştir.
İngilizce Vikipedi mimar olarak Mohamed Abdel-Moez Hussein’i gösterir; The National ise 2008’de mimar Muhammed Abdullah Humeyd’in sözlerine yer vermiştir. Mühendislik firması Dar Al-Handasah projeyi incelemiş ve inşaatı denetlemiştir. The National’a göre çalışmalar üç yıl sürmüştür.
İman Yemenlidir
Yapanlar camiye Yemen mimarisinin karakterini vermek istedi. Gulf News’e göre geleneksel Yemen üslubu en çok minarelerde ve taş cephelerde görülür; Yemen turizm sitesi ise eski Himyerî yapı sanatından, Belkıs Tapınağı’ndan ve Me’rib Barajı’ndan ilham alındığını söyler. Archnet onu geleneksel İslam ve Yemen mimarisinin bir sentezi olarak tanımlar.
Yemen halkının sünnette özel bir yeri vardır. Ahmed ve Taberânî’nin rivayet ettiği sahih bir hadise göre Peygamber ﷺ, imanın ve hikmetin Yemenli olduğunu ve Rahmân’ın nefesini Yemen tarafından hissettiğini bildirmiştir. Benzer sözleri Buhârî ve Müslim de rivayet eder.
Fotoğraf: Rod Waddington from Kergunyah, Australia, BY Mohamed Alsananni, Rod Waddington, Om Eshak · CC BY-SA 2.0, CC BY-SA 4.0, CC BY 4.0, CC BY 3.0 · Wikimedia Commons · Wikimedia Commons
Minareler, kubbeler ve taş
Caminin altı minaresi vardır. Archnet, Dar Al-Handasah ve Diwan al-Arab’a göre caminin yanındaki dört minare 100’er metre, kolejin yanındaki iki minare 80’er metredir; Gulf News altısı için 110 metre, İngilizce Vikipedi metni ise dördü için 160 metre verir. The National’a göre temelleri depreme karşı yaklaşık 35 metre derine iner ve dış yüzleri kırmızı tuğladır.
Harimin üzerinde beş kubbe yükselir: ortadaki 27,4 metre çapında olup çatının 39,6 metre üzerine çıkar; diğer dördü 15,6 metre çapında ve 20,35 metre yüksekliktedir. Bunları 8,9 metre çapında dört küçük köşe kubbesi tamamlar – Dar Al-Handasah’ın da saydığı gibi toplam dokuz kubbe.
Taşıyıcı yapı betonarmedir; siyah bazalt ile siyah, beyaz ve kırmızı kireçtaşıyla kaplanmıştır. Dış cepheleri beyaz kireçtaşı, iç sütunları beyaz benekli kırmızı granit örter. İki katlı, 13.596 m²’lik harim 24 metre yüksekliktedir; içine 22 metreden yüksek on beş ahşap kapı açılır. Archnet kırmızıya boyanmış oyma meşe tavanı ve 40’tan fazla vitrayı – Yemen’e özgü kameriyeleri – kaydeder. Kur’an ayetleri duvarların büyük kısmını kaplar.
Caminin tarihi
Yemen turizm sitesine göre cami, Eylül 2008’de Ramazan ayında kısmen namaza açıldı. Resmî açılışı 21 Kasım 2008 Cuma günü yapıldı ve ilk cuma hutbesi o gün okundu. Ertesi yıl 2009 basımı 250 riyallik banknotun üzerinde yer aldı.
2017’nin sonunda Sana’daki yetkililer caminin adının Halk Camii (Câmiu’ş-Şa‘b) olarak değiştirileceğini duyurdu; Vikipedi’ye göre bu ad o zamandan beri kullanılmaktadır.
- 2008’e kadarThe National’a göre üç yıl süren inşaat
- Eylül 2008cami Ramazan’da kısmen namaza açılır
- 21 Kasım 2008resmî açılış ve ilk cuma hutbesi
- 2009cami 250 riyallik banknotta
- 2017 sonuadı Halk Camii (Câmiu’ş-Şa‘b) olarak değiştirilir
- bugünyeni ad kullanılıyor; cami ziyaretçilere de açık
Bugünkü cami
Kapasite rakamları farklıdır: İngilizce Vikipedi ve The National 44.000, BBC 40.000, Diwan al-Arab 45.000’den fazla, Gulf News yaklaşık 50.000 kişi der; Archnet ana harim için 20.000 verir. Kadınların ayrı bir namaz salonu vardır; Vikipedi’ye göre 2.000 kişiliktir.
Cami ek binalarıyla yaklaşık 27.300 m² tutar; yollar, bahçeler ve otoparklarla bütün alan Gulf News ve Diwan al-Arab’a göre yaklaşık 224.800 m²’dir. Dar Al-Handasah ise toplam 17.424 m²’lik iki açık namaz avlusuyla 166.162 m²’lik bir arsa verir. Caminin yanında yaklaşık 600 öğrenci için üç katlı Kur’an ve İslami İlimler Koleji bulunur; erkekler ve kadınlar için kütüphaneleri ve bir yazma eserler odası vardır.
Vikipedi’ye göre cami gayrimüslimlere de açıktır ve turistler tarafından ziyaret edilir.
Prayer Time editörleri tarafından belirtilen kaynaklara dayanarak yazılmıştır.





