Badşahi Camii
Fotoğraf: Ali Imran · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons · ↗

Cami · Lahor, Pakistan

Badşahi Camii

بادشاہی مسجد

Yapılış: 1671Dünya Mirası Geçici Listesi

Lahor’daki Badşahi Camii (“Padişah Camii”), Babürlüler döneminin en büyük ve en tanınmış camilerinden biridir. İmparator Evrengzib’in emriyle, 1671–1673 yılları arasında Lahor Kalesi’nin karşısında kırmızı kumtaşı ve beyaz mermerden yapıldı. Ahır ve garnizon olarak kullanıldığı bir dönemi atlattı ve bugün yeniden kalabalık cemaatlerin namaz kıldığı bir mabettir.

Evrengzib’in imparatorluk camisi

Badşahi Camii’ni, Âlemgir diye de bilinen Babürlü imparatoru Evrengzib (hükümdarlığı 1658–1707) yaptırdı. İnşaatı, süt kardeşi ve Lahor valisi Fidaî Han Koka lakaplı Muzaffer Hüseyin yönetti. Vikipedi’ye ve Pencap Evkaf Dairesi’ne göre çalışmalar 1671’den 1673’e sürdü; UNESCO ve Archnet’e göre kapı kitabesi hicrî 1084, yani 1673–74 tarihini taşır.

Kaynaklar yapılış sebebinde de ayrılır: Vikipedi onu Evrengzib’in Güney Hindistan’daki seferleriyle ilişkilendirir, Archnet ise Peygamber’e ﷺ nispet edilen kutsal emanetleri korumak için de yapıldığını belirtir. Planı, Şah Cihan’ın Delhi’de yaptırdığı Cuma Mescidi’ni izler, ancak çok daha büyük ölçektedir. Vikipedi’ye göre Babürlü döneminin en büyük camisiydi ve üç yüzyılı aşkın bir süre, 20. yüzyılın sonlarına kadar dünyanın en büyük camisi olarak kaldı.

Lahor Kalesi ve Huzuri Bağ yanında

Cami, Lahor Kalesi’nin karşısında, batı duvarının yanında yükselir. Aralarında dikdörtgen Huzuri Bağ bahçesi uzanır: batı tarafında caminin girişi, doğu tarafında ise yine Evrengzib’in yaptırdığı, kaleye açılan Âlemgirî Kapısı bulunur. Bahçenin güney tarafında, Lahor’un on üç özgün kapısından biri olan Roşnai Kapısı yer alır.

Bahçede, camiye karşı, Sih hükümdarı Ranjit Singh’in 1818’de yaptırdığı mermer köşk Huzuri Bağ Baradari durur. Caminin girişine yakın, kapının kuzeyinde şair ve düşünür Muhammed İkbal’in türbesi ile caminin restorasyonunda büyük payı olan Pencap başbakanı Sikender Hayat Han’ın kabri bulunur.

Cami ve avlusu, 22 basamaklı bir merdivenle çıkılan bir sekinin üzerindedir. İki katlı kırmızı kumtaşı kapıda mukarnaslar ve kakma mermerden bir kitabe vardır: “Masjid Abul Zafar Muhy-ud-Din Mohammad Alamgir Badshah Ghazi”.

  • Badşahi Camii – This is a photo of a monument in Pakistan identified as the
  • Badşahi Camii – Image of Badshahi mosque with reflection
  • Badşahi Camii – This is a photo of a monument in Pakistan identified as the
  • Badşahi Camii – This is a photo of a monument in Pakistan identified as the
  • Badşahi Camii – Panoramic view of Badshahi Mosque as seen from Food Street Fort Road
  • Badşahi Camii – This is a photo of a monument in Pakistan identified as the
  • Badşahi Camii – This is a photo of a monument in Pakistan identified as the
  • Badşahi Camii – This is a photo of a monument in Pakistan identified as the

Fotoğraf: Idaudpota, M.junaid0906, Fassifarooq, Abdulmutlib12 · CC BY-SA 4.0, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons · Wikimedia Commons

Mimarisi

Külliye 170 × 170 metrelik bir kareyi kaplar. Yaklaşık 25.600 m²’lik geniş avluyu tek sıra revaklar çevreler. Vikipedi’ye göre bayram namazları için namazgâh olarak kullanıldığında avluya 100.000, harime ise 10.000 kişi sığar. Pencap Evkaf Dairesi’ne göre avlunun ortasında bir havuz vardır.

Yapı kırmızı kumtaşındandır; beyaz mermer kakma ve oymalarla süslüdür. Harimin üzerinde, ortadaki en büyüğü olmak üzere üç mermer kubbe yükselir; iç mekânı boyalı alçı kabartma çiçek motifleri ve kartuşlar, freskler ve mermer kakmalar süsler.

Caminin sekiz minaresi vardır: dördü avlunun köşelerinde ana minareler, dördü harimin köşelerinde daha küçük minareler. Ana minareler sekizgen, üç katlı, her biri 60 metre yüksekliktedir ve mermer köşklerle taçlanır.

Yüzyıllar boyunca

Ranjit Singh’in Sih ordusu 7 Temmuz 1799’da Lahor’u aldı. Caminin avlusu o zaman ahır, 80 hücresi (küçük ders odaları) ise asker barınağı ve depo olarak kullanıldı. Ranjit Singh 1839’da ölünce oğlu Kharak Singh caminin yanında onun samadhisini (anıt mezarını) yaptırmaya başladı.

1841’deki iktidar mücadelesinde Sher Singh minarelere hafif toplar yerleştirip Lahor Kalesi’ne sığınan Chand Kaur taraftarlarını bombaladı. Vikipedi, onun hizmetindeki bir Fransız subayın cami ile kale arasındaki bir tüneli barut deposu olarak kullandığını da kaydeder.

İngilizler 1849’da Lahor’u aldı; cami ve kale askerî garnizon olarak kullanılmaya devam etti. 1852’de restorasyonu yönetmek üzere Badşahi Camii İdaresi kuruldu ve 1856’da Pencap başkomiseri John Lawrence camiyi Müslümanlara iade etti. Vikipedi’ye göre 1857 ayaklanmasından sonra İngilizler avlu çevresindeki hücreleri yıkıp yerlerine açık revaklar (dalan) yaptılar.

1939’dan itibaren Pencap başbakanı Sikender Hayat Han, mimar Nevvab Âlim Yâr Cung Bahadır’ın yönettiği kapsamlı bir restorasyon için kaynak topladı. Çalışmalar Pakistan’ın bağımsızlığından sonra da sürdü ve 1960’ta 4,8 milyon rupi harcanarak tamamlandı. Archnet, hücre cephelerinin kırmızı kumtaşıyla kaplandığı 1983 tarihli bir onarımı kaydeder; 2000’de harimdeki mermer kakmalar onarıldı, 2008’de ise avludaki kırmızı kumtaşı döşemenin Jaipur yöresinden getirilen taşla değiştirilmesine başlandı.

  1. 1671–1673Evrengzib camiyi yaptırır; inşaatı Fidaî Han Koka yönetir
  2. h. 1084 (1673–74)kapı kitabesindeki tarih
  3. 1799Sihler Lahor’u alır; avlu ahır olur
  4. 1841Sher Singh minarelere top yerleştirir
  5. 1849İngilizler Lahor’u alır; cami garnizon olarak kalır
  6. 1856cami Müslümanlara iade edilir
  7. 1939–1960büyük restorasyon (4,8 milyon rupi)
  8. 197439 Müslüman ülkenin devlet başkanlarının cuma namazı
  9. 1993UNESCO Dünya Mirası geçici listesinde
  10. 2026emanetler yeni bir galeriye taşınır

Bugün cami

Pencap Evkaf Dairesi’ne göre giriş kapısının üst katındaki küçük bir galeride Peygamber’e ﷺ, Hz. Ali’ye, Hz. Fâtıma’ya, Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin’e ve Abdülkādir Geylânî’ye nispet edilen emanetler saklanır. Vikipedi 1885’ten beri sergilenen yaklaşık 27 parçadan söz eder ve çoğunu ilk olarak Timur’un 1401’de Şam’ı aldıktan sonra edindiğini kaydeder; aynı kaynağa göre 2026’da yeni bir galeriye taşındılar. Müzede ayrıca kumaş üzerine altın ve gümüş iplikle işlenmiş 30 cüzlük bir Kur’an da (1966–1976) bulunur.

22 Şubat 1974’te Lahor’daki ikinci İslam Zirvesi sırasında 39 Müslüman ülkenin devlet başkanları burada cuma namazı kıldı. Pakistan 14 Aralık 1993’te camiyi UNESCO Dünya Mirası için önerdi; o zamandan beri geçici listededir. Vikipedi’ye göre bugün Pakistan’ın üçüncü büyük camisidir.

Cemaatle dolan avlu, Peygamber’in ﷺ, Allah’ın ﷻ gölgelendireceği kimseler hakkındaki sözlerini hatırlatır:

“Yedi sınıf insan vardır ki, Allah Teâlâ onları, hiçbir gölgenin bulunmadığı günde arşının gölgesinde gölgelendirecektir: … Kalbi mescitlere bağlı olan kimse…”

Prayer Time editörleri tarafından belirtilen kaynaklara dayanarak yazılmıştır.

Bu caminin sayfasını tamamlamaya yardım et

Fotoğrafı sende mi, ya da cuma vaktini, adresini veya tarihinden bir şey biliyor musun?

Camiden kıble

260,2° batı

Kâbe’ye uzaklık: 3.595 km

Bu camiden kıble haritası →Cami haritasında →

Bilgiler

  • Lahor, Pakistan
  • 31.58809, 74.30995
  • Yapılış: 1671

Vikipedi’den

Genel bilgiler
Mimari tarz
Babür
Konum
Lahor, Pakistan
Tamamlanma
1673
Teknik ayrıntılar
Malzeme
Kırmızı kumtaşı, mermer
Minare sayısı
8

Metin: Vikipedi, “Badşahi Camii” maddesi, lisans CC BY-SA 4.0

Lahor bugünkü namaz vakitleri

  • Sabah05:08
  • Güneş06:32
  • Öğle11:48
  • İkindi14:43
  • Akşam17:03
  • Yatsı18:27

Namaz vakitleri →

Yakınımdaki camiler

  1. Shrine Hazrat Syed Baba Sabir Shah WaliFort Road
  2. امام بارگاہ مائی عیداں
  3. عبدﷲ کابلی
  4. جامعہ نعمانیہ رضویہ
  5. Bairi Wali
  6. موتی مسجد
  7. مولانا غلام یاسین والی
  8. سیدہ مبارک بیگم امام بارگاہ

Sıkça sorulan sorular

Badşahi Camii nerede?

Badşahi Camii, Lahor, Pakistan konumundadır. Tam koordinatları 31.58809, 74.30995.

Badşahi Camii için kıble hangi yönde?

Bu camiden kıble, coğrafi kuzeyden 260,2° yöndedir (yön: batı); Kâbe 3.595 km uzaklıktadır.

Badşahi Camii ne zaman yapıldı?

Mevcut kayıtlara göre cami 1671 yılında yapılmıştır.

Bugün Lahor namaz vakitleri nedir?

Bugün, 17 Kasım 2026 Salı, Lahor: Sabah 05:08, Güneş 06:32, Öğle 11:48, İkindi 14:43, Akşam 17:03, Yatsı 18:27.

Bu metnin kaynakları