مسجدالنبی
عکس: Bluemangoa2z at Malayalam Wikipedia · Public domain · ویکی‌انبار · ↗

نمازخانه · مدینه, عربستان سعودی

مسجدالنبی

المسجد النبوي

ساخت 622

مسجد النبی در مدینه، پس از مسجدالحرام در مکه، دومین مسجد مقدس اسلام است. پیامبر ﷺ آن را پس از هجرت در سال ۶۲۲ خود ساخت – حیاطی ساده از خشت و تنهٔ نخل – و از همان حیاط یکی از بزرگ‌ترین مساجد جهان پدید آمد. آرامگاه پیامبر ﷺ نیز در آن است، زیر گنبد سبز.

دومین مسجد مقدس اسلام

مسجد النبی یکی از سه مسجدی است که برای عبادت به سویشان بار سفر بسته می‌شود. در حدیثی که ابوسعید خدری روایت کرده آمده است:

«و بار سفر بسته نمی‌شود مگر به سوی سه مسجد: مسجد الحرام و مسجد الاقصی و این مسجد من»

نماز در آن فضیلتی ویژه دارد. ابوهریره روایت می‌کند که پیامبر ﷺ فرمود:

«یک نماز در این مسجد من بهتر از هزار نماز در دیگر مساجد است، جز مسجد الحرام»

ساخت در سال ۶۲۲

هنگامی که پیامبر ﷺ به مدینه رسید، زمین مسجد از آنِ دو پسر یتیم به نام‌های سهل و سهیل بود. آن‌ها خواستند زمین را هدیه کنند، اما پیامبر ﷺ بر پرداخت بهای آن پافشاری کرد.

ساخت حدود هفت ماه طول کشید و یاران همراه با پیامبر ﷺ در آن کار کردند. مسجد حدود ۳۰٫۵ × ۳۵٫۶ متر بود: دیوارهایی از خشت، ستون‌هایی از تنهٔ نخل و سقفی از گل کوبیده و برگ نخل به بلندی حدود ۳٫۶ متر. سه در داشت: باب الرحمه، باب جبرئیل و باب النساء.

در نخستین ماه‌ها قبله به سوی بیت‌المقدس، در شمال، بود؛ هنگامی که قبله به سوی کعبه در مکه تغییر کرد، مسجد رو به جنوب شد.

  • مسجدالنبی – The Green Dome built over the tomb of the Islamic Prophet Muhammad
  • مسجدالنبی – Masjid e Nabawi Interior
  • مسجدالنبی – Shading Project for the Piazza of the Holy Prophet's Mosque in Madinah: 250 retractable umbrellas were placed in groups of 2 to 15 units, covering an area of 15
  • مسجدالنبی – Suasana Masjid Nabawi di Bulan Ramadhan 2023. Suasananya ramai sekali. Banyak orang yang salat, berzikir, mengaji, iktikaf, istirahat, buka puasa, dan sahur di
  • مسجدالنبی – Mihrab Othmani at al-Masjid al-Nabawi
  • مسجدالنبی – Inside the Prophet's Mosque. Medina, Saudi Arabia.
  • مسجدالنبی – Tahajjod Mihrab at al-Masjid al-Nabawi
  • مسجدالنبی

عکس: Muhammad Mahdi Karim, King Eliot, Anaya Ki Family, Indonesiagood · GFDL 1.2, CC BY-SA 4.0, CC BY-SA 3.0, CC BY 4.0, CC BY 3.0 · ویکی‌انبار · Wikimedia Commons

قلب جامعه

مسجد النبی تنها جای نماز نبود. در آن آموزش داده می‌شد، مشورت و داوری انجام می‌گرفت، هیئت‌ها پذیرفته می‌شدند و کمک‌ها پخش می‌شد. در کنار دیوار شمالی «صُفّه» بود – جایی سرپوشیده که یاران تهی‌دست در آن زندگی می‌کردند و به «اهل صفه» شناخته می‌شدند.

در کنار دیوار شرقی حجره‌های همسران پیامبر ﷺ بود. در یکی از آن‌ها، حجرهٔ عایشه، پیامبر ﷺ در سال ۶۳۲ درگذشت و همان‌جا به خاک سپرده شد؛ بعدها ابوبکر و عمر در کنار او دفن شدند.

منبر و محراب

در سال‌های نخست مسجد منبر نداشت؛ بعدها برای پیامبر ﷺ منبری از چوب «الغابه»، نزدیک مدینه، ساخته شد. سهل بن سعد روایت می‌کند که پیامبر ﷺ بر آن نماز گزارد و سپس فرمود:

«ای مردم، برای این چنین کردم که از من تبعیت کنید و نماز مرا فرا گیرید.»

منبر در طول سده‌ها چند بار جایگزین شد؛ منبر مرمرین کنونی را سلطان عثمانی مراد سوم در سال ۱۵۹۰ نصب کرد. محراب نبوی جایی را نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ در آن امامت می‌کرد؛ شکل کنونی آن را سلطان مملوکی قایتبای در ۱۴۸۳–۱۴۸۴ داد. مسجد نخستین محراب فرورفته‌اش را در آغاز سدهٔ هشتم میلادی یافت – که نخستین محراب از این گونه در معماری اسلامی شمرده می‌شود.

روضه

فضای میان منبر و حجره‌ای که پیامبر ﷺ در آن به خاک سپرده شده «روضه» (الروضة الشریفة) نام دارد و یکی از باغ‌های بهشت شمرده می‌شود. در گذشته با فرشی سبز از دیگر بخش‌های مسجد جدا می‌شد.

روضه امروز پربازدیدترین بخش مسجد است، از این رو زمان ورود به آن از پیش با برنامهٔ رسمی «نُسُک» رزرو می‌شود.

گنبد سبز

تا مدت‌ها بر فراز آرامگاه پیامبر ﷺ گنبدی نبود. نخستین گنبد را، چوبی و بی‌رنگ، سلطان مملوکی قلاوون در سال ۱۲۷۹ ساخت. پس از آتش‌سوزی بزرگ ۱۴۸۱، سلطان قایتبای مسجد و گنبد را بازسازی کرد، با پایه‌ای از آجر و گنبدی چوبی پوشیده با سرب.

گنبد کنونی را سلطان عثمانی محمود دوم در ۱۸۱۷–۱۸۱۸ ساخت و نخستین بار در سال ۱۸۳۷ سبز رنگ شد – از آن هنگام همهٔ جهان آن را گنبد سبز می‌شناسد.

توسعه‌ها در گذر سده‌ها

از حیاط سادهٔ سال ۶۲۲، مسجد در هر دوره بزرگ‌تر شد. خلیفه‌ها عمر و عثمان آن را گسترش دادند و عثمان آن را با سنگ ساخت؛ امویان حجره‌های همسران پیامبر ﷺ را به مسجد افزودند و نخستین مناره‌ها را برپا کردند؛ و عثمانیان در میانهٔ سدهٔ نوزدهم شبستان گنبددار را ساختند که امروز کهن‌ترین بخش مسجد است.

توسعه‌های بزرگ سعودی در سدهٔ بیستم آن را به یکی از بزرگ‌ترین بناهای جهان تبدیل کرد، با ده مناره، گنبدهای لغزان بر بام و چترهای بزرگ در صحن‌ها.

  1. ۶۲۲پیامبر ﷺ مسجد را می‌سازد، حدود ۳۰ × ۳۶ متر
  2. ۶۲۹توسعه پس از خیبر، حدود ۴۷ × ۴۷ متر
  3. حدود ۶۳۸خلیفه عمر: حدود ۵۷ × ۶۶ متر
  4. ۶۴۹خلیفه عثمان: دیوارها و ستون‌های سنگی، چوب ساج، حدود ۸۱ × ۶۳ متر
  5. ۷۰۷–۷۰۹ولید یکم: حجره‌ها درون مسجد، نخستین محراب فرورفته، چهار مناره
  6. ۷۷۵–۷۸۵خلیفهٔ عباسی مهدی آن را به سوی شمال گسترش داد
  7. ۱۲۷۹نخستین گنبد، چوبی، بر فراز آرامگاه
  8. ۱۴۸۱آتش‌سوزی بزرگ؛ بازسازی سلطان قایتبای
  9. ۱۵۹۰منبر مرمرین سلطان مراد سوم
  10. ۱۸۴۹آغاز بازسازی عثمانی سلطان عبدالمجید یکم؛ ۱۳ سال طول کشید
  11. ۱۹۵۱نخستین توسعهٔ سعودی، بخش‌ها و مناره‌های تازه
  12. ۱۹۸۵–۱۹۹۲توسعهٔ بزرگ: حدود ۱۶۰٬۰۰۰ متر مربع، ۲۷ گنبد لغزان
  13. ۲۰۱۲اعلام توسعه‌ای تازه برای ۱٫۶ تا ۲ میلیون نمازگزار

زیارت مسجد

زیارت مسجد النبی بخشی از حج نیست، اما بیشتر حاجیان و عمره‌گزاران آن را زیارت می‌کنند و بسیاری از مسلمانان به‌ویژه برای آن به مدینه می‌آیند. مسجد در تمام روز برای نماز باز است؛ برای روضه، چنان‌که گفته شد، از پیش وقت گرفته می‌شود.

نوشتهٔ تحریریهٔ Prayer Time بر پایهٔ منابع یادشده.

به تکمیل صفحهٔ این مسجد کمک کنید

عکسی از آن دارید، یا وقت نماز جمعه، نشانی یا چیزی از تاریخش را می‌دانید؟

قبله از مسجد

176.2° جنوب

فاصله تا کعبه: 339 km

نقشهٔ قبله از این مسجد ←روی نقشهٔ مساجد ←

اطلاعات

  • قبرالجسد الطاهر محمدبن عبدالله المصطفى ص اله, مدینه, عربستان سعودی
  • 24.46879, 39.61116
  • ساخت 622

از ویکی‌پدیا

دین
هیئت حاکمه
الرئاسة العامة لشؤون المسجد النبوی
مکان
مکان
عربستان سعودی، مدینه
معماری
سبک
اسلامی
بنیان‌گذار
منسوب به محمد و صحابه
بنیان‌گذاری
سال نخست ه‍.ق (بر اساس روایت اسلامی)
گنجایش
۶۰۰٬۰۰۰ (۱٬۰۰۰٬۰۰۰ در هنگام حج)
مساحت داخلی
۹۸٬۵۰۰ متر مربع
گنبد(ها)
گنبد خضرا ۱۹۷
بلندی بیرونی گنبد
نزدیک به ۸٫۹ متر (بلندترین گنبد)
مناره(ها)
۱۰
بلندی مناره
۱۰۵ متر

متن: ویکی‌پدیا، مقالهٔ «مسجدالنبی»، مجوز CC BY-SA 4.0

اوقات شرعی مدینه امروز

  • صبح05:17
  • طلوع آفتاب06:38
  • ظهر12:06
  • عصر15:13
  • مغرب17:34
  • عشا19:04

اوقات شرعی ←

مساجد نزدیک

  1. التوسعة الشرقية للمسجد النبوي الشريف
  2. مسجد الإمام البخاري
  3. مسجد علي بن أبي طالب
  4. مسجد الغمامة
  5. مسجد أبو بكر الصديق
  6. مسجد ذو النورين
  7. مسجد عمر بن الخطاب
  8. مسجد بلال بن رباح

پرسش‌های متداول

مسجدالنبی کجاست؟

مسجدالنبی در نشانی قبرالجسد الطاهر محمدبن عبدالله المصطفى ص اله, مدینه, عربستان سعودی قرار دارد. مختصات دقیق آن 24.46879, 39.61116 است.

جهت قبله در مسجدالنبی کدام است؟

از این مسجد قبله در 176.2° از شمال جغرافیایی است (جهت: جنوب) و کعبه 339 کیلومتر فاصله دارد.

مسجدالنبی کی ساخته شد؟

طبق اطلاعات موجود، مسجد در سال 622 ساخته شده است.

مسجدالنبی گنجایش چند نمازگزار را دارد؟

طبق ویکی‌پدیا: ۶۰۰٬۰۰۰ (۱٬۰۰۰٬۰۰۰ در هنگام حج).

اوقات شرعی امروز مدینه چیست؟

امروز، سه‌شنبه 26 آبان 1405، در مدینه: صبح 05:17, طلوع آفتاب 06:38, ظهر 12:06, عصر 15:13, مغرب 17:34, عشا 19:04.

منابع این متن