بر هر مفصلی از مفصل‌های انسان صدقه‌ای لازم است

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان نموده‌اند که بر هر مسلمان مُکلّف در هر شبانه‌روز به اندازهٔ تعداد مفاصل استخوان‌هایش صدقه‌ای از روی شکرگزاریِ الله تعالی که به او عافیت بخشیده و برای استخوان‌هایش مفاصلی قرار داده تا آنها را باز و بسته کند، لازم است. این صدقه با هر کار نیکی قابل انجام است و محدود به بخشیدن مال نیست، از جمله: دادگری و اصلاح میان دو شخصی که با هم اختلاف دارند صدقه است؛ و کمک کردن به کسی که نمی‌تواند سوار مرکبش شود یا بلند کردن وسایلش به او که بر روی مرکب نشسته صدقه است؛ و سخن نیک از جمله ذکر و دعا و سلام و دیگر سخنان نیک صدقه است؛ و هر گامی که به سوی نماز برمی‌داری صدقه است؛ و برداشتن هر چیزی از سر راه که باعث آزار دیگران می‌شود صدقه است.

نکته‌های حدیث

• ترکیب استخوان‌های آدمی و سلامت آن از بزرگ‌ترین نعمت‌های الله تعالی به اوست، بنابراین هر استخوانی نیازمند صدقه‌ای است تا شکر آن نعمت انجام شود.
• ترغیب به تجدید روزانهٔ شکر برای دوام نعمت.
• ترغیب به مداومت بر نوافل و صدقات به شکل روزانه.
• فضیلت اصلاح روابط مردم.
• تشویق به کمک کردن به برادر مسلمان؛ زیرا این یاری دادن و کمک نمودن خود صدقه است.
• تشویق به حضور در جماعات و پیاده رفتن به سوی مساجد و آباد کردن مساجد با این کار.
• وجوب محترم شمردن راه‌های مسلمانان با دور نمودن هر آنچه به آنان آزار یا زیان می‌رساند.