شیطان نزد یکی از شما می‌آید و می‌گوید: چه کسی این را آفرید؟ چه کسی آن را آفرید؟ تا به آنجا می‌رسد که می‌گوید: چه کسی پروردگار تو را آفرید؟ پس چون به اینجا رسید به الله پناه ببرد و…

شرح

رسول الله صلی الله علیه وسلم از علاج و درمان مفید سوال‌هایی خبر می‌دهد که شیطان به وسیله‌ی آنها مومن را وسوسه می‌کند. چنانکه شیطان می‌گوید: چه کسی این را آفرید؟ چه کسی آن را آفرید؟ چه کسی آسمان را آفرید؟ چه کسی زمین را آفرید؟ در این موارد مؤمن بر اساس دین و فطرت و عقل می‌گوید: الله. اما شیطان در حد همین وسوسه‌ها توقف نمی‌کند بلکه به مراحل بعدی منتقل می‌شود تا جایی که می‌گوید: چه کسی پروردگار تو را آفرید؟ در این هنگام مؤمن وسوسه‌های مذکور را با سه چیز دفع کند:

با ایمان به الله.

و پناه بردن به الله از شیطان.

و دست کشیدن از ادامه دادن و همراه شدن با وسوسه‌ها.

نکته‌های حدیث

• روی‌گردانی از وسوسه‌های شیطان و چیزهایی که به دل می‌اندازد و فکر نکردن به آنها و پناه بردن به الله متعال در از بین رفتن‌شان.
• هر وسوسهٔ مخالف شرعی که در دل انسان می‌افتد، از سوی شیطان است.
• نهی از فکر کردن دربارهٔ ذات الله و تشویق به اندیشیدن در مخلوقات و آیات او.