هرکس سوگند یاد کرد و در سوگندش گفت: قسم به لات و عُزّیٰ، باید بگوید: لا اله الا الله؛ و هرکس به دوستش بگوید: بیا تا قمار کنیم، باید صدقه دهد

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ در مورد سوگند خوردن به غیر الله هشدار می‌دهد، زیرا مؤمن به غیر الله سوگند یاد نمی‌کند؛ و خبر می‌دهد که هرکس به غیر الله قسم یاد کرد مثلا بگوید: قسم به لات و عزی - دو بتی که در جاهلیت عبادت می‌شدند - بر او واجب است که برای جبرانش بگوید: لا اله الا الله؛ و به این ترتیب از شرک برائت جوید و کفارهٔ این سوگندش باشد.

سپس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که هرکس به دوستش بگوید که بیا قمار کنیم - به این صورت که دو نفر یا بیشتر بر سر مالی در بین، مسابقه دهند و مال مذکور برای برنده باشد که در این صورت قطعا یکی می‌برد و دیگری می‌بازد - در این صورت مستحب است به سبب درخواستی که نموده، صدقه‌ای دهد تا کفارهٔ آن شود.

نکته‌های حدیث

• سوگند خوردن فقط باید به نام‌ها و صفات الله باشد.
• سوگند یاد کردن به غیر الله حرام است، چه این سوگند به بت‌ها باشد مانند قسم خوردن به لات و عزی یا قسم خوردن به امانت، یا سوگند خوردن به پیامبر یا هر غیرالله دیگری.
• خطابی می‌گوید: «سوگند تنها با معبود بزرگ داشته شده ممکن است، پس اگر به لات و عزی و مانند آنها سوگند یاد کند، از این جهت مشابهت به کفار کرده است، بنابراین امر شده که این کار را با گفتن کلمهٔ توحید جبران کند.
• کسی که به غیر الله سوگند یاد کرده، کفارهٔ سوگند ندارد، ولی لازم است که توبه و استغفار کند؛ زیرا این گناه بزرگ‌تر از آن است که با چیزی جز توبه پاک شود.
• تحریم قمار با همهٔ جلوه‌ها و انواع آن. قمار همان «میسر» است که الله تعالی حرامش نموده و همراه با خمر و بت‌ها از آن نام برده است.
• وجوب بازگشت از گناه در هنگام ارتکاب آن.
• کسی که مرتکب گناهی شده، باید در پی آن کار نیکی انجام دهد؛ زیرا نیکی‌ها، بدی‌ها را از بین می‌برند.