همانا محبوب‌ترین شما نزد من و نزديک‌ترين شما به همنشینی من در روز قیامت، خوش‌اخلاق‌ترین شماست؛ و همانا مبغوض‌ترين شما نزد من و دورترين شما از همنشینی من در روز قيامت، افراد…

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند که از محبوب‌ترینِ شما نزد ایشان در دنیا، و نزدیک‌ترینِ شما به ایشان از نظر جایگاه در روز قیامت، خوش‌اخلاق‌ترینِ شماست، و اینکه از مبغوض‌ترینِ شما نزد ایشان در دنیا، و دورترینِ شما از ایشان از نظر جایگاه در روز قیامت، بداخلاق‌ترینِ شماست؛ «الثَّرْثَارُونَ» (پرحرفان) یعنی کسانی که از روی تکلف و خروج از حق، بسیار سخن می‌گویند، «وَالْمُتَشَدِّقُونَ» (و لاف‌زنان) یعنی کسانی که برای فصیح نشان دادن خود و بزرگ‌نماییِ کلامشان، بدون احتیاط و پرهیز، در سخن زیاده‌روی می‌کنند، «وَالْمُتَفَيْهِقُونَ» (و متکبران در کلام). گفتند: ای رسول خدا، «ثرثارون» و «متشدقون» را دانستیم، اما «متفیهقون» چه کسانی هستند؟ فرمودند: «متکبران و مسخره‌کنندگانِ مردم، که در سخن زیاده‌روی می‌کنند و با آن دهان خود را [پر کرده و] می‌گشایند».

نکته‌های حدیث

• خوش‌خویی از اسباب محبت رسول خدا صلی الله علیه و سلم و نزدیکی به ایشان در روز قیامت است، و بداخلاقی برعکس آن است.
• خوش‌خویی از اسباب محبت مردم به یکدیگر است، و بداخلاقی برعکس آن است.
• تشویق به نیکو کردنِ اخلاق، فروتنی و پرهیز از درشتی و تکلف (تصنع).
• هشدار نسبت به سخن گفتن از روی پرحرفی، تکبر، بزرگ‌نمایی و تکلف.