مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ، وَكَانَ لَهُمْ حَسْرَةً»: «هیچ گروهی نیست که از مجلسی برخيزند که…

شرح

پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم خبر داده‌اند که هرگاه گروهی در مجلسی بنشینند و در آن مجلس خداوند را یاد نکنند، چنان برمی‌خیزند که گویا از کنار لاشهٔ الاغی گندیده برخاسته‌اند زیرا سخن گفتن، آنان را از یاد الله مشغول داشته و آن مجلس در روز قیامت برای آنان سبب حسرت و افسوس و نقصان و پشیمانی خواهد شد.

نکته‌های حدیث

• این هشدار دربارهٔ غافل شدن از یاد الله صرفا محدود به مجالس نیست، بلکه غیر آن را نیز در بر می‌گیرد. نووی می‌گوید: «برای کسی که در جایی نشسته مکروه است که پیش از یاد کردن الله از آنجا برخیزد».
• حسرتی که در روز قیامت گریبان آنها را خواهد گرفت، یا به دلیل از دست رفتن ثواب برای استفاده نکردن از وقت در طاعت خداوند است و یا به دلیل گناه و مجازاتی است که به دلیل پر کردن وقت با معصیت خداوند است.
• این هشدار در صورتی است که غفلت با انجام کارهای مباح صورت بگیرد؛ چگونه خواهد بود حسرت مجالسی که در آن حرام‌هایی مانند غیبت و سخن‌چینی رخ می‌دهد؟!