سخنی گفتی که اگر با آب دریا آمیخته می‌شد، آن را تغییر می‌داد [و آلوده می‌کرد]

شرح

ام‌المؤمنین عایشه رضی الله عنها به پیامبر صلی الله علیه و سلم گفت: از صفیه -منظورش ام‌المؤمنین رضی الله عنها است- همین برایت کافی است که از عیب‌های بدنی‌اش این است که قدکوتاه است. پس پیامبر فرمودند: سحنی گفتی که اگر با آب دریا مخلوط می‌شد، بر آن چیره می‌گشت و آن را تغییر می‌داد و فاسد می‌کرد. [عایشه] گفت: و برای تحقیر، رفتار انسانی [دیگر] را تقلید کردم. پس پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: خوشحالم نمی‌کند که از عیبش سخن بگویم، یا به قصد تحقیر ادایش را درآورم و مانند او عمل کنم یا مانند او سخن بگویم، هرچند در برابر آن چیزهای بسیاری از دنیا به من داده شود.

نکته‌های حدیث

• هشدار و ترساندن از غیبت.
• تقلید کردن از حرکات و ادای دیگران را درآوردن به قصد تحقیر و کوچک شمردن، از غیبت حرام است.
• توصیف عیب‌های بدنی، بخشی از غیبت است.
• قاضی گفته است: «مزج» به معنای مخلوط کردن و تغییر دادن با افزودن چیزی دیگر به آن است. و معنای [حدیث] این است که این غیبت، اگر از چیزهایی بود که با دریا مخلوط می‌شود، با وجود کثرت و فراوانی آب دریا، حالت آن را تغییر می‌داد، پس چگونه خواهد بود [تأثیر آن] بر اعمال اندکی که با آن آمیخته شده است.
• بیان چیزی از حسادتی که میان همسران یک مرد (هووها) رخ می‌دهد.
• تأیید نکردنِ منکر از سوی ایشان صلی الله علیه و سلم.
• کوچک شمردنِ شأن دنیا و آنچه در آن است، هنگامی که با رضایت خداوند متعال و عدم خشم او مقایسه شود.
• اسلام، دین اخلاق نیکوست، و به حفظ آبروها از اینکه با گفتار یا کردار شکسته شود، امر کرده است؛ زیرا این کار از چیزهایی است که دشمنی و کینه را میان مسلمانان به ارث می‌گذارد.