ایشان نه زشت‌گو بودند و نه به زشت‌گویی تظاهر می‌کردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند، بلکه عفو و گذشت می‌کردند

شرح

از ام‌المؤمنین عایشه رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق پیامبر صلی الله علیه و سلم پرسیده شد، پس گفت: در طبع ایشان زشتی و قبح در گفتار و کردارشان نبود، و به زشت‌گویی تظاهر نمی‌کردند و قصد آن را نداشتند، و اهل داد و فریاد نبودند که در بازارها صدایشان را بلند کنند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند؛ بلکه با نیکی پاسخ می‌دادند و در باطن عفو می‌کردند و در ظاهر از آن روی برمی‌گرداندند و چشم‌پوشی می‌کردند.

نکته‌های حدیث

• بیان آنچه پیامبر صلی الله علیه و سلم بر آن بودند از اخلاق والا و دوری از اخلاق ناپسند.
• تشویق به انجام اخلاق نیکو و دوری از اخلاق بد.
• ناپسند بودن سخن گفتن با کلمات زشت و کلام قبیح.
• ناپسند بودن بلند کردن صدا بر مردم و فریاد زدن بر آنان.
• تشویق به پاسخ بدی را با نیکی و عفو و گذشت دادن.