أَسْمَاءُ اللَّهِ الْحُسْنَىٰ

اسماء الحسنی · نیکوترین نام‌ها

اسماء الحسنی: ۹۹ نام نیکوی خداوند

نیکوترین نام‌ها از آنِ خداوند متعال است و قرآن به ما فرمان می‌دهد که او را با آن‌ها بخوانیم (7:180). پیامبر ﷺ فرمود: «خدا نود و نه نام دارد، صد منهای یک؛ هر کس آن‌ها را بشمارد وارد بهشت می‌شود» (صحیح بخاری 2736، صحیح مسلم 2677).

فهرست ۹۹ نامی که اینجا آمده، فهرست مشهوری است که ترمذی (3507) روایت کرده است. عالمان یادآور می‌شوند که خود این فهرست به طور قطعی به پیامبر ﷺ نمی‌رسد و فهرست‌ها اندکی با هم تفاوت دارند، اما عدد ۹۹ و فضیلت آن ثابت است.

1

الرَّحْمَٰنُ

بخشاینده

رحمت او در دنیا همهٔ آفریدگان را فرا گرفته است — مؤمن و کافر.

2

الرَّحِيمُ

مهربان

رحمت ویژهٔ او برای مؤمنان که در آخرت به کمال می‌رسد.

3

الْمَلِكُ

فرمانروا

فرمانروای حقیقی همه چیز؛ هر فرمانروایی دیگری عاریتی و گذراست.

4

الْقُدُّوسُ

پاک و منزه

پاک از هر عیب و نقص و هر آنچه شایستهٔ او نیست.

5

السَّلَامُ

سلامت‌بخش

از هر نقصی سالم است و آرامش و امنیت آفریدگان از اوست.

6

الْمُؤْمِنُ

ایمنی‌بخش

ایمنی و ایمان می‌بخشد و راستی پیامبرانش را تأیید می‌کند.

7

الْمُهَيْمِنُ

نگهبان و چیره بر همه

بر آفریدگانش نظارت دارد، آنان را نگه می‌دارد و بر کارهایشان گواه است.

8

الْعَزِيزُ

عزتمند شکست‌ناپذیر

توانا و شکست‌ناپذیر؛ هیچ چیز بر او چیره نمی‌شود.

9

الْجَبَّارُ

جبران‌کننده و چیره

شکسته را جبران می‌کند و ارادهٔ او بر همه چیز نافذ است.

10

الْمُتَكَبِّرُ

بزرگی‌ورز به حق

بزرگی تنها از آنِ اوست؛ در آفریده عیب است و برای او حق.

11

الْخَالِقُ

آفریننده

همه چیز را اندازه می‌نهد و می‌آفریند.

12

الْبَارِئُ

پدیدآورنده از نیستی

آفریدگان را بی‌هیچ نقصی از نیستی پدید می‌آورد.

13

الْمُصَوِّرُ

صورتگر

به هر آفریده شکل و چهرهٔ ویژه‌اش را می‌دهد.

14

الْغَفَّارُ

بسیار آمرزنده

هر چند بنده بازگردد، گناهانش را بارها می‌آمرزد.

15

الْقَهَّارُ

چیره بر همه

همه چیز در برابر قدرتش فرمانبردار است؛ کسی از فرمانش نمی‌گریزد.

16

الْوَهَّابُ

بخشندهٔ بی‌منت

بی‌آنکه چیزی بخواهد، سخاوتمندانه می‌بخشد.

17

الرَّزَّاقُ

روزی‌دهنده

به هر جانداری روزی تن و روانش را می‌دهد.

18

الْفَتَّاحُ

گشایندهٔ درهای رحمت، داور

درهای رحمت و روزی را می‌گشاید و میان بندگانش به حق داوری می‌کند.

19

الْعَلِيمُ

دانای همه چیز

دانش او همه چیز را فرا گرفته است — نهان و آشکار، گذشته و آینده.

20

الْقَابِضُ

تنگ‌گیرنده

به حکمت خود روزی و دل‌ها را هرگونه بخواهد تنگ می‌گیرد.

21

الْبَاسِطُ

گشایش‌دهنده

روزی را برای هر که بخواهد گشاده و فراوان می‌کند.

22

الْخَافِضُ

پست‌کننده

متکبران و ستمگران را پست می‌کند.

23

الرَّافِعُ

بالابرنده

مؤمنان و دانشمندان را درجاتی بالا می‌برد.

24

الْمُعِزُّ

عزت‌دهنده

به هر که بخواهد عزت و نیرو می‌بخشد.

25

الْمُذِلُّ

خوارکننده

هر که را بخواهد خوار می‌کند؛ عزت راستین تنها در فرمانبرداری از اوست.

26

السَّمِيعُ

شنوا

هر صدا و هر دعایی را، آشکار یا آهسته، می‌شنود.

27

الْبَصِيرُ

بینا

همه چیز را می‌بیند، حتی آنچه در تاریکی پنهان است.

28

الْحَكَمُ

داور

داوری‌اش قطعی است و کسی نمی‌تواند آن را برگرداند.

29

الْعَدْلُ

دادگر

به اندازهٔ ذره‌ای به کسی ستم نمی‌کند.

30

اللَّطِيفُ

لطیف و باریک‌بین

ریزترین جزئیات را می‌داند و از راه‌هایی که بندگان درنمی‌یابند به آنان لطف می‌کند.

31

الْخَبِيرُ

آگاه

حقیقت درونی همه چیز را به کمال می‌داند.

32

الْحَلِيمُ

بردبار

نافرمانی را می‌بیند ولی در کیفر شتاب نمی‌کند و فرصت توبه می‌دهد.

33

الْعَظِيمُ

بزرگ

بزرگی‌اش را هیچ خردی به تمامی درنمی‌یابد.

34

الْغَفُورُ

آمرزنده

گناهان را می‌پوشاند و آمرزش‌خواهان را می‌آمرزد.

35

الشَّكُورُ

سپاس‌پذیر

بر کار نیک اندک، پاداش بسیار می‌دهد.

36

الْعَلِيُّ

بلندمرتبه

در ذات، مقام و قدرت برتر از آفریدگانش است.

37

الْكَبِيرُ

بزرگ‌تر از همه

از همه چیز بزرگ‌تر است و همه چیز در برابرش کوچک است.

38

الْحَفِيظُ

نگهدارنده

آفریدگانش را حفظ می‌کند و هر کاری را ثبت می‌کند.

39

الْمُقِيتُ

روزی‌رسان و نیرودهنده

به هر آفریده خوراک و نیرویش را می‌دهد.

40

الْحَسِيبُ

حسابرس و کفایت‌کننده

هر کاری را حساب می‌کند و برای توکل‌کننده بس است.

41

الْجَلِيلُ

شکوهمند

دارای جلال و همهٔ صفات کمال.

42

الْكَرِيمُ

کریم و بخشنده

بزرگوار و بخشنده، حتی به کسی که نخواسته است می‌دهد.

43

الرَّقِيبُ

مراقب

هر کار و هر اندیشه را در هر لحظه زیر نظر دارد.

44

الْمُجِيبُ

اجابت‌کننده

دعای هر که او را بخواند اجابت می‌کند.

45

الْوَاسِعُ

گشاده و فراگیر

رحمت، دانش و روزی‌اش همه چیز را فرا گرفته است.

46

الْحَكِيمُ

حکیم

در پس هر تقدیر و فرمانش حکمتی کامل است.

47

الْوَدُودُ

دوستدار

بندگان شایسته‌اش را دوست دارد و آنان نیز او را دوست دارند.

48

الْمَجِيدُ

باشکوه و ارجمند

شکوه، بزرگواری و بخشش او بی‌کران است.

49

الْبَاعِثُ

برانگیزاننده

مردگان را در روز قیامت زنده می‌کند.

50

الشَّهِيدُ

گواه

هیچ چیز از او پنهان نیست؛ بر همه چیز گواه است.

51

الْحَقُّ

حق

او حق است و هر چه جز او فانی است.

52

الْوَكِيلُ

کارساز

کارهای کسی را که بر او توکل کند سامان می‌دهد.

53

الْقَوِيُّ

نیرومند

نیرویش کامل است و هرگز کاستی نمی‌پذیرد.

54

الْمَتِينُ

استوار

در نیرویش استوار است و هرگز خسته نمی‌شود.

55

الْوَلِيُّ

سرپرست و یاور

مؤمنان را حمایت، یاری و هدایت می‌کند.

56

الْحَمِيدُ

ستوده

تنها او در هر حالی سزاوار هر ستایشی است.

57

الْمُحْصِي

شمارنده

همه چیز را شمرده و به شمار درآورده است.

58

الْمُبْدِئُ

آغازگر آفرینش

همه چیز را برای نخستین بار آفرید.

59

الْمُعِيدُ

بازگرداننده

آفریدگان را پس از مرگ بازمی‌گرداند.

60

الْمُحْيِي

زنده‌کننده

به تن زندگی می‌بخشد و به دل با ایمان.

61

الْمُمِيتُ

میراننده

برای هر جانداری مرگ را در زمان معینش مقدر کرده است.

62

الْحَيُّ

زنده

زندگی‌اش نه آغازی دارد و نه پایانی.

63

الْقَيُّومُ

پاینده و برپادارنده

به خود قائم است و هر موجودی را برپا می‌دارد.

64

الْوَاجِدُ

یابنده و بی‌نیاز

هر چه بخواهد می‌یابد و به چیزی نیاز ندارد.

65

الْمَاجِدُ

بزرگوار

دارای شرف، بزرگی و بخشش کامل.

66

الْوَاحِدُ

یگانه

در ذات، صفات و افعالش یکی است و شریکی ندارد.

67

الْأَحَدُ

یکتا

بی‌همتا و تجزیه‌ناپذیر؛ هیچ چیز همانند او نیست.

68

الصَّمَدُ

بی‌نیاز و پناه همگان

همه به او نیازمندند و او به هیچ چیز نیاز ندارد.

69

الْقَادِرُ

توانا

بر هر کاری تواناست.

70

الْمُقْتَدِرُ

توانای مطلق

قدرتش کامل است؛ هیچ چیز از دسترس او بیرون نیست.

71

الْمُقَدِّمُ

پیش‌دارنده

هر که را بخواهد در مقام یا زمان پیش می‌دارد.

72

الْمُؤَخِّرُ

بازپس‌دارنده

هر که را بخواهد به حکمت خود عقب می‌اندازد.

73

الْأَوَّلُ

نخستین

پیش از او چیزی نبود.

74

الْآخِرُ

واپسین

پس از او چیزی نخواهد بود.

75

الظَّاهِرُ

آشکار

وجودش از نشانه‌هایش آشکار است.

76

الْبَاطِنُ

نهان

چشم‌ها او را نمی‌بینند، اما از همه چیز نزدیک‌تر است.

77

الْوَالِي

فرمانروا و مدبر

همهٔ امور آفریدگانش را سرپرستی و تدبیر می‌کند.

78

الْمُتَعَالِي

بلندمرتبه و برتر

برتر از همه چیز و پاک از هر کاستی.

79

الْبَرُّ

نیکوکار

به بندگانش نیکی و مهربانی می‌کند و در نعمت‌هایش بخشنده است.

80

التَّوَّابُ

توبه‌پذیر

بندگانش را به توبه توفیق می‌دهد و توبه‌شان را می‌پذیرد.

81

الْمُنْتَقِمُ

کیفردهنده

پافشاران بر ستم را به عدالت کیفر می‌دهد.

82

الْعَفُوُّ

درگذرنده

گناهان را چنان پاک می‌کند که گویی هرگز نبوده‌اند.

83

الرَّءُوفُ

بسیار مهربان

مهربانی‌اش نرم و ژرف است.

84

مَالِكُ الْمُلْكِ

دارندهٔ فرمانروایی

همهٔ فرمانروایی از آنِ اوست؛ به هر که بخواهد می‌دهد.

85

ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ

صاحب شکوه و بزرگواری

دارای عظمت، سزاوار بزرگداشت و بخشنده به آفریدگانش.

86

الْمُقْسِطُ

دادگستر

عدالت را برپا می‌دارد و حق هر کس را به او می‌دهد.

87

الْجَامِعُ

گردآورنده

همهٔ آفریدگان را در روز قیامت گرد می‌آورد.

88

الْغَنِيُّ

بی‌نیاز

به کسی نیاز ندارد و همه به او نیازمندند.

89

الْمُغْنِي

بی‌نیازکننده

هر که را بخواهد توانگر و بی‌نیاز می‌سازد.

90

الْمَانِعُ

بازدارنده

زیان را بازمی‌دارد و به حکمت خود هر چه بخواهد دریغ می‌کند.

91

الضَّارُّ

زیان‌رسان (به اذن خود)

زیانی جز به اذن او به کسی نمی‌رسد؛ همراه با «النافع» یاد می‌شود.

92

النَّافِعُ

سودرسان

هر سودی تنها از اوست.

93

النُّورُ

نور

او نور آسمان‌ها و زمین است (24:35).

94

الْهَادِي

هدایتگر

دل‌ها را به حق و آفریدگان را به آنچه سودشان است راه می‌نماید.

95

الْبَدِيعُ

نوآفرین

آسمان‌ها و زمین را بی‌هیچ نمونهٔ پیشین آفرید.

96

الْبَاقِي

پایدار

هستی‌اش پایانی ندارد.

97

الْوَارِثُ

وارث

پس از نابودی همهٔ آفریدگان، همه چیز به او بازمی‌گردد.

98

الرَّشِيدُ

راهنمای راه راست

همهٔ تقدیرها و راهنمایی‌هایش به درستی می‌انجامد.

99

الصَّبُورُ

شکیبا

در کیفر شتاب نمی‌کند و برای بازگشت هر فرصتی می‌دهد.

پرسش‌های متداول

اسماء الحسنی چیست؟

نام‌هایی است که خداوند متعال در قرآن و سنت خود را با آن‌ها وصف کرده است، مانند الرحمن، الملک و الغفور. قرآن می‌فرماید: «و نیکوترین نام‌ها از آنِ خداست، پس او را با آن‌ها بخوانید» (7:180).

آیا فهرست ۹۹ نام معتبر است؟

حدیثِ اینکه خداوند متعال ۹۹ نام دارد و هر کس آن‌ها را بشمارد به بهشت می‌رود صحیح است (بخاری 2736، مسلم 2677). فهرست مشهور از روایتی در ترمذی (3507) است که بسیاری از عالمان بخش فهرست آن را ضعیف می‌دانند و فهرست‌ها اندکی متفاوت‌اند. در منابع شیعه نیز روایاتی دربارهٔ ۹۹ نام آمده است. این صفحه فهرست مشهوری را دنبال می‌کند که بیشتر مسلمانان حفظ می‌کنند.

«هر کس آن‌ها را بشمارد» یعنی چه؟

عالمان توضیح داده‌اند که منظور آموختن نام‌ها، فهم معانی آن‌ها، خواندن خداوند متعال با آن‌ها در دعا و شکل دادن زندگی بر پایهٔ آن‌هاست — نه فقط بر زبان آوردن.

چگونه اسماء الحسنی را حفظ کنم؟

هر بار ده نام را حفظ کنید: متن عربی، معنا و توضیح را بخوانید و سپس خود را بیازمایید. نمای «حفظ کردن» در این صفحه برای هر گروه کارت و آزمونی کوتاه دارد و پیشرفت شما را به خاطر می‌سپارد.

آیا می‌توانم اسماء الحسنی را چاپ کنم؟

بله. می‌توانید تابلوی تزئینی A3 را در سه رنگ برای قاب یا برگهٔ آموزشی A4 همراه با معانی چاپ کنید یا آن‌ها را به صورت PDF ذخیره کنید.